De Veentjes, Doetinchem

Van winkels naar wonen in de plint

De gemeente Doetinchem en vastgoedbedrijf Van Deursen Group vonden elkaar in de wens om ruim 4600 vierkante meter aan winkelruimte te transformeren naar wonen. De plint in het binnenstedelijk complex De Veentjes uit de jaren tachtig, kampte al jaren met veel leegstand. Het initiatief van de gemeente om het achterliggende Amphionpark aan te leggen op de plek van het gelijknamige theater, was het startsein voor transformatie van het hele gebied. De Veentjes is de afgelopen jaren veranderd van woonwinkelgebied - met hoge leegstand - naar stedelijk en duurzaam wonen in het groen. En dat op loopafstand van de levendigheid van de binnenstad van Doetinchem. 

MRI-scan voor stedebouwkundigen

VOCUS Architecten stapte samen met partner Akor Bouw in om het ontwerp van 65 woningen mogelijk te maken in de totaal zes bestaande blokken met een diepte van maar liefst 25 meter. De jaren tachtig-architectuur biedt voldoende hoogte voor het inpassen van woningen met voldoende daglicht. Met behulp van geavanceerde meet- en tekentechnieken is een 3D-scan gemaakt om de bestaande toestand van de panden in kaart te brengen en te tekenen. Deze methode - als het waren een MRI-scan voor (stede)bouwkundigen - geeft ruimtelijk inzicht, maar ook veel bouwkundige en technische informatie op detailniveau.

 

Veel licht, flexibele indeling

We kozen ervoor om de appartementen rug-aan-rug in te tekenen, zodat alle woningen voldoende licht zijn, vertelt architect Bob Custers. Het kolomskelet van het oorspronkelijk ontwerp vormt een goede basis voor een flexibele indeling van de 65 grondgebonden appartementen. Aan de gevel maakten we een nieuw ritme met een stramien van steeds anderhalve kolom met daarin een woning: entree, woonkamer en slaapkamer.Er kwam rust in het ontwerp door in de plint een aansluiting te maken op de muren en gevelindeling van de bovenwoningen. Het verspringende karakter van geveldelen en ramen - typerend voor de architectuur uit de jaren tachtig - herhaalt zich nu ook op de begane grond. Nieuwe houten kozijnen die soms dieper liggen versterken dat beeld.

 

Aansluiting op stedelijk groen

Cruciaal voor het transformeren van winkels naar wonen is de zone tussen privé en openbaar voor de woning. Aan de doorgaande route van binnenstad naar Amphionpark kreeg woongebouw De Veentjes een parkachtige loopzone. Een groenstrook zorgt voor het afbakenen van een klein stukje privé-ruimte voor de bewoners. Waar de gevel inspringt ontstaat ruimte voor een terras. De gemeente speelde nadrukkelijk een actieve rol in de transformatie. Landschapsarchitecten waren vanaf het begin betrokken, ook om de aansluiting tussen park en woongebied te waarborgen. De woningen aan de achterkant van De Veentjes komen uit op de Binnenhof, een parkachtige gezamenlijke binnentuin. Niet alleen maakt De Veentjes stedelijk wonen in het groen waar, er is ook een directe aansluiting tussen de binnenstad en het binnenstedelijk groen van het Amphionpark ontstaan.

 

Draagvlak als basis voor succes

Het grote succes van dit project zit ook in het met liefde reanimeren van een gebied met veel leegstand, meent Custers. De transformatie naar een binnenstedelijk en groen woongebied lukt alleen als de energie goed is en er draagvlak ontstaat om dat echt samen te doen.Belangrijk daarbij is de rol van de gemeente, die in dit geval een sterke regierol nam samen met de projectontwikkelaar. Er is geïnvesteerd in een ruim participatietraject waarbij bewoners, maar ook ondernemers, planologen, pandeigenaren, stedebouwkundigen en stadsarchitecten, steeds betrokken waren bij de plannen.Dat kwam niet alleen de uitruil van panden en de verhuizing van ondernemers uit het gebied ten goede, maar ook de algehele sfeer. Lang niet alle participanten waren direct betrokkenen. Toch hielp hun bijdrage om het gedachtegoed echt te laten landen in het gebied. Als architect moet je het leuk vinden om onderdeel te zijn van het proces en met plezier kunnen presenteren. Het participatieproces in Doetinchem heeft me positief verrast, en voorziet in sociale duurzaamheid. Dat biedt goede perspectieven voor het transformeren van binnenstedelijke winkelgebieden naar wonen.

Lees verder
Opdrachtgever: Van Deursen Groep
Locatie: Doetinchem
Realisatie: 2020